Góry Świętokrzyskie to region, który czeka na odkrycie idealny dla każdego, kto szuka połączenia dziewiczej natury, fascynującej historii i magicznych legend. Ten przewodnik pomoże Ci zaplanować niezapomnianą wycieczkę, oferując konkretne propozycje miejsc, szlaków i praktycznych wskazówek, aby Twoja przygoda w najstarszych górach Polski była pełna wrażeń.
Góry Świętokrzyskie oferują niezapomniane wrażenia od legendarnych szczytów po unikalne atrakcje dla każdego.
- Odkryj najwyższe szczyty, takie jak Łysica i Święty Krzyż, z ich malowniczymi szlakami i bogatą historią.
- Poznaj unikalne atrakcje regionu, w tym gołoborza, tajemniczą Jaskinię Raj oraz majestatyczny Zamek w Chęcinach.
- Znajdź idealne trasy dopasowane do swoich potrzeb od łatwych ścieżek dla rodzin z dziećmi po wymagające szlaki dla doświadczonych piechurów.
- Skorzystaj z praktycznych porad dotyczących planowania wycieczki, w tym informacji o Świętokrzyskim Parku Narodowym, cenach biletów i bazach wypadowych.
- Zanurz się w świecie legend i historii, odwiedzając Park Legend, Osadę Średniowieczną czy Muzeum Starożytnego Hutnictwa.
Góry Świętokrzyskie, często nazywane najstarszymi górami w Polsce, to prawdziwa perła na mapie turystycznej kraju. Ich unikalny charakter, ukształtowany przez miliony lat historii geologicznej, objawia się w malowniczej Puszczy Jodłowej i tajemniczych gołoborzach rumowiskach skalnych, które są wizytówką regionu. To miejsce, gdzie przyroda splata się z bogatą historią i pradawnymi legendami, tworząc idealne warunki do wypoczynku dla każdego. Niezależnie od tego, czy jesteś zapalonym piechurem, pasjonatem historii, czy szukasz spokojnego miejsca na rodzinny wyjazd, Góry Świętokrzyskie z pewnością Cię oczarują.
Zacznijmy od prawdziwej królowej Gór Świętokrzyskich Łysicy. To najwyższy szczyt regionu, wznoszący się na wysokość 614 m n.p.m., i dumnie należący do Korony Gór Polski. Moim zdaniem, najpopularniejszy i zarazem najkrótszy szlak prowadzący na jej wierzchołek rozpoczyna się w malowniczej Świętej Katarzynie. Wędrówka zajmuje zazwyczaj około godziny, a po drodze mijamy urokliwe źródełko, kapliczkę św. Franciszka oraz zanurzamy się w gęstwinie Puszczy Jodłowej, która zachwyca swoim pierwotnym pięknem. To idealna trasa na rozgrzewkę i pierwszy kontakt z tutejszą przyrodą.
Nieco niżej, ale równie majestatycznie, wznosi się Święty Krzyż, znany również jako Łysa Góra. To drugi co do wysokości szczyt w regionie, owiany niezliczonymi legendami o sabatach czarownic, które miały tu niegdyś odbywać swoje tajemnicze zgromadzenia. Dziś to przede wszystkim ważne miejsce pielgrzymkowe, przyciągające rzesze wiernych i turystów z całej Polski.
Jeśli szukasz trasy z historią w tle, polecam szlak "Droga Królewska", który prowadzi z Nowej Słupi na Święty Krzyż. Ten niebieski szlak, według podań, był przemierzany przez samego Władysława Jagiełłę. Wędrując nim, można niemal poczuć ducha dawnych wieków i wyobrazić sobie królów i pielgrzymów podążających tą samą ścieżką.
Na szczycie Łysej Góry, w otoczeniu pradawnych drzew, dumnie stoi Klasztor Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. To właśnie tutaj, w sercu Gór Świętokrzyskich, przechowywane są bezcenne relikwie Drzewa Krzyża Świętego, które nadają temu miejscu wyjątkowy, duchowy wymiar. Warto również odwiedzić kryptę Jeremiego Wiśniowieckiego, by poczuć kawałek polskiej historii na wyciągnięcie ręki.
Nieodłącznym elementem krajobrazu Łysej Góry, a zarazem jedną z najbardziej charakterystycznych atrakcji regionu, jest platforma widokowa na gołoborze. Gołoborza to nic innego jak rozległe rumowiska skalne, powstałe w wyniku wietrzenia skał. Te unikalne formacje, często porównywane do kamiennych rzek, stanowią dowód na pradawny charakter tych gór i są prawdziwą gratką dla miłośników geologii i pięknych widoków.
Opuszczając szczyty, warto skierować się ku Zamkowi Królewskiemu w Chęcinach. To malownicze ruiny warowni z XIII/XIV wieku, które dumnie wznoszą się na wzgórzu, oferując wspaniałe, panoramiczne widoki na całą okolicę. Zamek ten, będący świadkiem wielu ważnych wydarzeń w historii Polski, to idealne miejsce na wycieczkę dla każdego, kto pragnie połączyć podziwianie piękna krajobrazu z lekcją historii.
Dla tych, którzy pragną zejść pod ziemię, Jaskinia Raj to absolutny must-see. Uważana za jedną z najpiękniejszych jaskiń w Polsce, zachwyca bogactwem i różnorodnością szaty naciekowej. Stalaktyty, stalagmity i stalagnaty tworzą tu prawdziwie bajkowy, podziemny świat, który potrafi przenieść w inny wymiar. To fascynujące doświadczenie, które polecam każdemu.
Podróżując po Górach Świętokrzyskich, nie można pominąć Parku Etnograficznego w Tokarni, znanego również jako Muzeum Wsi Kieleckiej. To jeden z najciekawszych skansenów w Polsce, który w niezwykle autentyczny sposób prezentuje drewnianą architekturę Kielecczyzny. Spacerując wśród zabytkowych chat, kościołów i wiatraków, można odbyć prawdziwą podróż w czasie i poczuć klimat świętokrzyskiej wsi sprzed lat.
W Nowej Słupi, u podnóża Łysej Góry, znajduje się Muzeum Starożytnego Hutnictwa. To nowoczesne, multimedialne muzeum, które w przystępny sposób prezentuje historię starożytnego ośrodka metalurgicznego. Można tu poznać tajemnice dymarek sprzed 2000 lat i dowiedzieć się, jak nasi przodkowie wytapiali żelazo. To fascynująca lekcja archeologii i techniki, która z pewnością zainteresuje zarówno dorosłych, jak i dzieci.
Góry Świętokrzyskie to moim zdaniem idealne miejsce na pierwsze górskie wędrówki. Ich łagodne podejścia i dobrze oznakowane szlaki sprawiają, że nawet początkujący piechurzy, czy rodziny z dziećmi, znajdą tu coś dla siebie. Region oferuje wiele łatwych i malowniczych tras, które pozwalają cieszyć się pięknem przyrody bez nadmiernego wysiłku.
Jedną z takich propozycji jest "Pętla wokół Łysicy". To stosunkowo nowa ścieżka przyrodnicza, która oferuje łatwy i przyjemny spacer. Idealna dla każdego, kto szuka spokojnego kontaktu z naturą i chce podziwiać piękno Puszczy Jodłowej bez konieczności zdobywania szczytów.
Inną ciekawą opcją na spokojne popołudnie jest "Spacer śladami dawnej kolejki wąskotorowej". To trasa o charakterze edukacyjnym, która łączy przyjemne z pożytecznym. Idąc nią, nie tylko podziwiamy krajobrazy, ale także poznajemy historię regionu, co czyni ją idealną dla tych, którzy preferują łatwe i pouczające wycieczki.
Atrakcje dla rodzin z dziećmi
-
Park Legend w Nowej Słupi: To nowoczesna, multimedialna atrakcja, która w interaktywny sposób przybliża świat podań i legend regionu świętokrzyskiego. Dzieci (i dorośli!) mogą tu przenieść się w bajkowy świat czarownic, rycerzy i pradawnych stworzeń, ucząc się historii przez zabawę.
-
Osada Średniowieczna w Hucie Szklanej: U podnóża Łysej Góry, ta rekonstrukcja wioski z warsztatami rzemieślniczymi oferuje żywą lekcję historii. Dzieci mogą zobaczyć, jak wyglądało życie w średniowieczu, spróbować swoich sił w garncarstwie czy tkactwie, co jest niezwykle angażującym doświadczeniem.
-
Sabat Krajno Park Rozrywki i Miniatur: To miejsce, gdzie "od wieży Eiffla po szczyt Łysicy" można doświadczyć rozrywki na najwyższym poziomie. Park oferuje miniatury znanych budowli z całego świata, park linowy, a także szereg innych atrakcji, które zapewnią świetną zabawę całej rodzinie.
Mniej znane miejsca dla miłośników historii i tajemnic
-
Ruiny zamku w Bodzentynie: Te imponujące ruiny są świadkiem dawnej potęgi biskupów krakowskich. Choć mniej znane niż Zamek w Chęcinach, oferują równie fascynujący wgląd w historię regionu i są idealnym miejscem na spokojne odkrywanie.
-
Góra Miedzianka: To miejsce, gdzie wciąż można odnaleźć ślady dawnego górnictwa. Oprócz historycznego kontekstu, Góra Miedzianka słynie z zachwycających zachodów słońca, które można podziwiać z jej wierzchołka. To idealna propozycja dla tych, którzy szukają spokoju i pięknych widoków poza utartymi szlakami.
Najlepsze bazy wypadowe
-
Święta Katarzyna: To popularna baza wypadowa, szczególnie dla tych, którzy planują zdobyć Łysicę. Znajdziesz tu liczne pensjonaty, restauracje i sklepiki, a także dogodny dostęp do szlaków.
-
Nowa Słupia: Często nazywana bramą na Święty Krzyż, jest idealna dla pielgrzymów i turystów zmierzających na Łysą Górę. Miejscowość oferuje dobrą infrastrukturę turystyczną i jest świetnym punktem startowym do odkrywania wschodniej części regionu.
Planując wycieczkę w Góry Świętokrzyskie, warto pamiętać o Świętokrzyskim Parku Narodowym, który obejmuje najcenniejsze partie tych gór, w tym pasmo Łysogór. Park jest ostoją dla wielu gatunków roślin i zwierząt, dlatego obowiązują w nim pewne zasady, mające na celu ochronę tego unikalnego ekosystemu. Pamiętajmy, że nasza obecność w parku powinna być jak najmniej inwazyjna.
- Wstęp na szlaki Świętokrzyskiego Parku Narodowego jest płatny bilet normalny kosztuje około 11 zł.
- Dostępność parkingów jest dobra w popularnych punktach startowych, takich jak Święta Katarzyna czy Huta Szklana.
- Na szlakach obowiązuje zakaz schodzenia z wyznaczonych ścieżek, śmiecenia oraz płoszenia zwierząt.
Jeśli podróżujesz z czworonożnym przyjacielem, musisz wiedzieć, że zasady dotyczące wycieczek z psem na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego są dość restrykcyjne. Ruch z psem jest dozwolony tylko na odcinku drogi asfaltowej z Huty Szklanej na Łysą Górę oraz na ścieżce pieszo-rowerowej Święta Katarzyna - Podgórze. Na pozostałych szlakach obowiązuje niestety zakaz, co ma na celu ochronę dzikiej zwierzyny i zapewnienie spokoju w jej naturalnym środowisku.
Kiedy najlepiej jechać w Góry Świętokrzyskie? Moim zdaniem, każda pora roku ma swój urok. Wiosna zachwyca budzącą się do życia przyrodą i kwitnącymi lasami. Lato to idealny czas na długie wędrówki i korzystanie z pełni atrakcji. Jesień to prawdziwy festiwal barw, kiedy Puszcza Jodłowa mieni się odcieniami złota i czerwieni, tworząc niezapomniane widoki. Nawet zima potrafi być magiczna, gdy szlaki pokrywa śnieg, a krajobraz staje się bajkowy. Ważne jest, aby dostosować ubiór i sprzęt do panujących warunków pogodowych, niezależnie od wybranej pory roku.
